Joseph Roth stelt het wel, en u?

Joseph Roth was een scherpzinnige chroniqueur van een wereld in verval. In zijn romans en journalistieke werk schreef hij over de ondergang van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk en de opkomst van het nationalisme, maar vooral over de mensen die tussen die grote historische bewegingen vermalen raken. Zijn personages zijn reizigers en ballingen, dromers en buitenstaanders die hun plaats zoeken in een samenleving die hun steeds vreemder wordt.

Precies daarin schuilt de blijvende actualiteit van Roth. Hij toont hoe snel een vertrouwde wereld kan kantelen, hoe mensen houvast zoeken in geloof, afkomst of vaderland en hoe verleidelijk eenvoudige antwoorden worden wanneer de toekomst onzeker is. Zijn Europa bestaat niet meer, maar de ontworteling, maatschappelijke onrust en politieke verblinding die hij beschreef, zijn nauwelijks verdwenen.

Die grote thema’s krijgen een menselijk gezicht in Job en Radetzkymars. In Job volgt Roth de eenvoudige, vrome Mendel Singer, wiens geloof zwaar op de proef wordt gesteld wanneer zijn gezin naar Amerika emigreert. Radetzkymars vertelt aan de hand van drie generaties van de familie Trotta hoe een keizerrijk langzaam maar onafwendbaar ten onder gaat.

Els Snick geldt als de pleitbezorger van Joseph Roth in ons taalgebied. Ze vertaalde een aanzienlijk deel van zijn werk en bezorgde zowel Job als Radetzkymars een nieuwe Nederlandse stem. Journalist Simon Demeulemeester gaat met haar in gesprek over Roths bewogen leven, zijn verdwenen Europa en zijn opmerkelijke vermogen om telkens opnieuw onze tijdgenoot te worden. Hoe vertaal je zijn schijnbaar heldere, maar fijnzinnige stijl? Wat maakt zijn personages zo onvergetelijk? En waarom blijven we in zijn boeken niet alleen het verleden, maar ook onszelf herkennen?

Joseph Roth (1894–1939) was een Oostenrijks-Joodse schrijver en journalist. Hij werd geboren in Brody, aan de oostgrens van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk, en werkte als correspondent in verschillende Europese steden. Na de machtsovername door de nazi’s vluchtte hij naar Parijs, waar hij in 1939 overleed. Met romans als Job, Radetzkymars en De legende van de heilige drinker behoort hij tot de grote Europese schrijvers van de twintigste eeuw.

Els Snick is literair vertaler, germanist en auteur. Ze promoveerde op de aanwezigheid van Joseph Roth in Nederland en Vlaanderen en richtte het Joseph Roth Genootschap op. Ze vertaalde tal van romans, verhalen, brieven en reportages van Roth en schreef Waar het me slecht gaat is mijn vaderland, over zijn verblijf in de Lage Landen. Met haar vertalingen, lezingen en publicaties groeide ze uit tot een onvermoeibare pleitbezorger van zijn oeuvre.